Serap Gökmen , her güne heyecanla başlayan bilgilerini keyifle kişilerle paylaşan özel biri. Kendisinden aldığım sunum eğitimleri sayesinde kendimi geliştirdiğim Eğitim Akademi'nin Kurucusu Serap Gökmen bizler için topluluk önünde konuşma tiyolarını yazdı:

Topluluk önünde konuşma bir yetenek midir yoksa beceri midir?

Yetenek: Özel doğal bir yeti ya da kabiliyet

Beceri: Kişinin bilgisi, tecrübesi, yakınlıkları sonucu oluşan bir şeyi iyi yapabilme yeterliliği

Eğer toplum önünde konuşmanın bir yetenek olduğunu düşünüyorsanız ve sizde bu yetenek yoksa "doğal yyeteneği" olanlarla (olduğunun farkına vardıklarınızla) kendinizi kıyaslama tuzağına düşersiniz. Kendinizi bir şşekilde eksik görürsünüz. Hiçbir zaman "falanca" kadar iyi olamayacağınıza kendinizi inandırırsınız.

Topluluk önünde konuşmanın yetenek olduğunu düşünüyorsanız ve sizde bu yetenek varsa, bunun üzerinde çalışmaya gerek olmadığını düşünebilirsiniz, çünkü siz "doğalsınızdır."      

Topluluk önünde konuşmayı bir beceri olarak görürseniz ve herkesin geliştirmek için zaman ve çaba sarf etmek zorunda olduğunun farkına varırsanız, sunuş becerilerinizi ilerletebilirsiniz.

Evet, doğal yeteneği olan bazı insanlar vardır. Fakat tüm büyük sunucular, bunun üzerinde çalışmak zorunda oolmuştur ve bu becerisi üzerinde her gün çalışmaya devam etmektedir. Yetenek kişiye temel sağlayabilir, fakat eksiksiz bir konuşmacı mükemmel yapan, çalışmadır.

1.Konunuzu Araştırın, Ön Hazırlık Yapın
İyi konuşmacılar bildikleri konuya yoğunlaşırlar. Mükemmel konuşmacılar, mesajlarını iletmek için neye ihtiyaçları olduğunu araştırırlar ve ön hazırlığa önem verirler.

2.4 MAT Modeli ( For Mat )  - Niye, Ne, Başka Ne, Nasıl
Dinleyicileriniz Niye size dinlesin ? Sunumunuzun açılış bölümünde dinleyicilerinizin anlatacaklarınızı dinlemeleri için onları motive etmelisiniz. Dinleyicinize ne anlatacağınızı söyleyin ve konunuzu anlatın. Anlattığınız konunun nasıl kullanılacağına dair örnek verin, bu bir film gösterimi, bir uygulamalı egzersiz, bir hikaye anlatımı olabilir. Konuşmanızın kapanış bölümünde anlattığınız konunun dinleyiciler tarafından gelecekte nerede ve ne zaman uygulanabilirliği üzerine bilgi verin ki iletmek istediğiniz mesaj izleyiciniz tarafından kabul görsün.

3.Alıntılar, olaylar ve istatistikler kullanın

Bunları sadece eklemiş olmak için eklemeyin, anlattığınız mesajı tamamlamak için uygun bir şekilde kullanın.

4.Metafor kullanın - Metafor; Bir şeyi başka şey ile benzetmeye, kıyaslamaya, anlatmaya yarayan mecazlar. Herkes hikâye sever. Ayrıca bir metaforla tamamlanmış noktalar daha fazla akılda kalır.

5.Güçlü başlayın ve daha güçlü bitirin

Göz teması sadece ilk adımdır. Dinleyiciyi "Bu konuşmacı tıpkı benim gibi!" şeklinde düşündürtmeyi hedefleyin. Ne kadar çabuk olursa, o kadar iyi !

Sunumunuzun ana gövdesi de güçlü olmalıdır fakat dinleyiciler ilk ve son kelimelerinizi hatırlayacaktır. Sunum başlangıcınızı ve bitişinizi çok iyi planlayın.

6.Ses hızını, tonunu ve yüksekliğini değiştirin

Monoton bir ses yazı tahtasına vuran tırnak sesi gibidir. İzleyicinizin dikkatini her daim yüksek tutmak için sesinizin yüksekliğine-alçaklığına, vurgu ve tonlamasına dikkat edin.

7.İfadelerinizi vücut hareketleriniz ile sağlamlaştırın 

Vücut hareketleriniz kelimelerinizle ahenk içerisinde olmalıdır. Onlara balığın ne kadar büyük olduğunu anlatın ve bunu kollarınızla gösterin. Sesinizle birlikte vücut diliniz de mesajınızın tamamlayıcı bir parçasıdır.  Duruşunuz, postürünüz, dinleyici ile göz temasınız ve yüz ifadeniz sözlü mesajınızı destekler veya  sabote eder. Araştırmalar, iletişimin %55'inin vücut dilinizde yattığını gösterir.Bu yüzden, dinleyicileriniz üzerinde nasıl bir etki bırakmak istediğinizi ve daha önemlisi vücut dilinizin mesajınızla uyumlu olup olmadığını kendinize sorun.

8.Üç boyutlu alandan faydalanın
Kendinizi konuşmacı kürsüsüne zincirlemek ortaya koyacağınız enerji ve heyecanı sınırlar. Notlarınızdan ve zincirlerinizden kurtulun. Konuşmaya sahnenin tam ortasında başlayın, tam ortasında bitirin, her yeni konu başlangıcında yine ortada durun.

9.İfadelerinizi görsel araçlarla tamamlayın - 4 G Kuralı
Görsel araçlar mesajınızı desteklemelidir; mesajınız olmamalıdır. Power point slidelar size sadece destek olmak için kullanılır. Görsel malzemelerin arkasına saklanmayın, perdeye, yazı tahtasına bakarak konuşmayın.

• Görsel araçları GÖRSEL tutun, örneğin resim kullanın.

• Görsel araçları GÖRÜNEBİLİR tutun; dinleyicilerinizin oturdukları yerden göremedikleri/okuyamadıkları bir slayt kullanmanın herhangi bir anlamı yoktur.

• Görsel araçları GAYET SADE VE BASİT tutun; etkili aktarılan tek bir mesaj.
• Görsel araçları GAYET AZ tutun; herkes "Powerpointten ölüm" ‘ü bilir- 

  30 dakikalık sunuma en fazla 6 slayt

9.Power Point Slide Kullanımı
Görsel içerik belirgin ve açık, hatlar çarpıcı ve keskin olmalıdır. Temel kural olarak bir diada başlık dahil 7 satır, bir satırda 8 kelime kullanmanızı öneririm. Başlıklar ve metin farklı büyüklükte harflerle, fakat aynı yazı karakteri ile yazılmalıdır. Slide'da ana başlık büyüklüğü : 44-51, başlık : 36-44, Metin 24-32 büyüklüğünde olursa ekrana en uzak izleyicinizde okuyabilir & görebilir. 

Teknik konular içeren metinlerde:  Arial, Times New Roman, Tahoma, Soyut konular içeren metinlerde ise,  Times New Roman, Comic Sans MS kullanabilirsiniz.

10.Soru&Cevap oturumunu yönetin

Her konuşma fırsatı S&C seansına müsait olmayabilir ama bu oturumu verimli olarak nasıl idare edebileceğinizi anlayın. (Sadece) bir konuşmacı değil, bilirkişi olduğunuzdan etkinizi S&C kullanarak pekiştirin. Soru sormanız sizi dinleyicileriniz ile etkileşim halinde tutar.

11.Zaman sınırlamalarına uyun

Belki 2 saatiniz belki 45 dakikanız olabilir, sunumunuzu müsaade edilen zamana uyacak şekilde düzenleyin ve dinleyicilerinize zamanı aşmayarak saygınızı gösterin.

12.Beklenmedik sorunları rahat karşılayın

Belki elektrikler kesilebilir. Belki projektör bozulabilir. Her durumun üstesinden gelmek için planınız olsun.

13.Doğaçlama şeklinde konuşurken tutarlı olun

Doğaçlama konuşma (sunumdan önce, sonra ya da sunum esnasında) kalıcı bir etki bırakır. Bunu düzgün yapmak, dinleyicilere sizin samimi ve hazırlanan konuşma ve slâytların ötesinde onların görevlerini bilen bir uzman olduğunuzu gösterir.

14.Geribildirimleri araştırın ve faydalanın

Hiçbir sunum ya da konuşmacının (evet, sizin bile!) mükemmel olmadığını hatırlayın. Sürekli gelişmeyi amaçlayın ve ilerlemenin en iyi yolunun alabildiğiniz kadar çok insandan samimi geri bildirim isteyin ve gelişmesi gereken yönlerinizi geliştirin.

15.Heyecanlanmak normaldir